در مقاله قبلی خوشه های اقتصادی موضوعی بیان شد که خوشه های اقتصادی را شرکت‌های کوچک و رقیب که با چالش‌ها و فرصت‌های مشترک مواجه هستند، تشکیل می دهند و اصلی ترین ارزش‌افزوده یک خوشه اقتصادی در نمانام (Brand) سازی است که می‌تواند در بازارهای داخلی و جهانی در مقابل حضور تعداد زیادی شرکت کوچک و رقیب هم، یک شرکت یکتا بنام خوشه اقتصادی موضوعی حضور داشته باشد .

همچنین بیان کردیم که برای حصول نتیجه قابل قبول در هر زمینه ای، باید به طور صحیح از تحقیق و توسعه یاری جست و چون شرکت های کوچک از توانایی مالی کافی برخوردار نیستند، این خوشه های اقتصادی موضوعی هستند که باید وظیفه تحقیق و توسعه را به دوش بکشند. اهمیت و ارزشمندی تحقیق و توسعه را، محاسبات میانگین نرخ بازگشت سرمایه در زمینه های مختلف در جهان نشان می‌دهد که به شرح زیر است:

کشاورزی ۴ الی ۱۲ درصد

صنعت ۱۰ تا ۲۰ درصد

صنایع پیشرفته ۴۰ درصد

صنایع نظامی ۵۰ درصد

کشورگشایی ۱۰۰ درصد

مواد مخدر ۳۰۰ درصد

تحقیق و توسعه ۳۰۰۰ درصد

به عنوان مثال تحقیق توسعه در یک خوشه اقتصادی فعال در حوزه کشاورزی شامل مواردی چون:

  1. تحقیق و توسعه در انتخاب بذر مناسب و سازگار با محیط
  2. تحقیق و توسعه در میزان آبدهی، زمان آبدهی و …
  3. تحقیق و توسعه در میزان کود دهی، زمان کود دهی
  4. تحقیق و توسعه در زمان برداشت، نوع برداشت و زمان برداشت و …
  5. تحقیق و توسعه در نوع بسته‌بندی، نگهداری، بازاریابی و تبلیغات
  6. تحقیق و توسعه در پایش بازار و خدمات پس از فروش و کنترل بازار برای حضور مداوم و مواردی از این دست می باشد.

 

فرق هولدینگ کمپانی با خوشه اقتصادی چیست؟

در هلدینگ کمپانی این مادر است که دارای فرزند می‌شود. در حقیقت هلدینگ با هدف خرید سهام شرکت‌های مختلف و ایجاد یک زیرمجموعه گسترده تشکیل می شود، به‌گونه‌ای که با به دست آوردن کنترل یک یا چند شرکت، بازار را قبضه کرده و به‌نوعی انحصار آن حوزه را به دست آورد؛ اما در خوشه اقتصادی، این فرزندان موجود (شرکت‌های کوچک و رقیب) هستند که به دنبال داشتن یک مادر قوی، مدیر و مدبر هستند. این مادر عامل توسعه خوشه CDA (Cluster Development Agent) نامیده می‌شود و باید ویژگی لازم برای مدیریت خوشه را داشته باشد.

هر چند در ایران، اصطلاح CDA، عمومیت بیشتری یافته است؛ اما اصطلاح CDE به معنای مجری توسعه خوشه ­های کسب و کار نیز در بسیاری از کشورها استفاده می شود. در هر صورت CDA و یا CDE، نقش حیاتی را در برنامه ­های توسعه ­ی خوشه ایفا می­نمایند. می­توان گفت که CDA به عنوان عامل و شخص تمرکز دارد، در حالی که منظور از CDE، بیشتر به معنای تیم توسعه­ ی خوشه­ های کسب و کار، کاربرد دارد.

فلسفه تشکیل شرکت‌های خوشه‌ای:

فسلفه اصلی تشکیل شرکت های خوشه ای، تغییر در ساختار صنعتی و ترویج این ساختار به‌سوی بهره وری از صنایع کوچک است. تجمیع صنایع کوچک و متوسط و سازمان‌دهی آن‌ها در قالب خوشه‌های اقتصادی، هم موجب توانمند سازی و رشد سودسازی آن ها شده و هم توانایی رقابت در عرصه های داخلی بین الملل تحت یک نمانام قدرتمند را برای آنها فراهم می آورد.

صنایع کوچک نسبت به صنایع بزرگ دارای مزایایی نظیر : توانایی ایجاد ارزش‌افزوده، نوآوری، اشتغال آفرینی، انعطاف‌پذیری و همچنین محدودیت‌هایی از قبیل قدرت مالی پایین، عدم توانایی تحقیق و توسعه و بازاریابی می باشند که به واسطه تشکیل خوشه های اقتصادی این محدودیت ها به مزیت های رقابتی تبدیل می شود.

 

خوشه خوشه اقتصادی موضوعی2 x20200316190611 gettyimages 1127257350

انتظارات از شرکت خوشه عبارتند از :

  • نقش آفرینی به‌عنوان صنایع جامع (مادر)
  • کمک در افزایش سطح رقابت‌پذیری
  • کاهش موانع از اندازه بنگاه‌ها و حمایت از کار جمعی
  • نقش آفرینی به‌عنوان یکی از عاملان توسعه خوشه در بخش ذی‌ربط

این شرکت با تعداد وسیعی از فناوری‌ها سروکار دارد، مقدار حجم قطعات و محصولات بسیار زیاد است و به‌عبارت‌دیگر این خوشه به‌عنوان لوکوموتیو حرکت بسیاری از صنایع دیگر است.

اختیارات شرکت خوشه عبارتند از:

  • شناسایی و معرفی خوشه‌های مرتبط با مأموریت‌های شرکت در مناطق مختلف کشور
  • اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی در بخش فعالیت‌های مربوط به مزایای خوشه‌ها و توسعه خوشه‌ها در بخش
  • انتخاب و اولویت‌گذاری توسعه خوشه‌ها از میان خوشه‌های بالفعل و بالقوه بر اساس معیارهای گزینش
  • هدف‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه خوشه‌ها
  • نظارت بر اجرا و ارائه گزارش عملکرد

اهداف نهایی خوشه اقتصادی عبارت است از :

  • کارایی، رقابت جمعی و صرفه‌های بیرونی
  • تسهیل بین منابع مالی و انسانی
  • تقسیم سرمایه‌ها به مراحل کوچک‌تر و خطرپذیری کمتر
  • برقراری پیوندهای متنوع بین عاملان اقتصادی درون خوشه‌ای
  • ایجاد خلاقیت در طرح‌های جدید کسب‌ و کار
  • دسترسی به نیروی کار ماهر، قطعات موردنیاز و نیز گردش سریع اطلاعات

و در نهایت مهم ترین مهارت های ایجاد شده در خوشه عبارت است از:

  • آگاهی از تغییرات جهان
  • مطالعات الگوواره‌ای (الگوواره‌های توصیفی) و تشخیص الگوواره جدید
  • توانایی آینده‌نگری و آینده سازی
  • توانایی برنامه‌ریزی راهبردی در کسب فرصت‌های بین‌المللی
  • قابلیت در برنامه‌ریزی‌های توسعه در تنوع کالا و خدمات
  • توانایی در تحقیق، توسعه، نوآوری و توسعه فناوری
  • قابلیت در استفاده از فنون جدید مهندسی و فناورانه‌ای
  • قدرت ایجاد زنجیره‌های ارزش
  • توانایی در ساماندهی GCs, HC,MMEs, SBDCs و هرگونه Start – up
  • ایجاد منابع جدید مالی و اعتباری برای فعالیت‌های تجاری و غیره
  • ایجاد مراکز آموزش عالی یا مشارکت با مراکز علمی ‌و فنی جهان
  • شهامت و خطرپذیری در فعالیت‌های فنّاوری برتر
  • توانایی در ایجاد پیوندهای راهبردی با رقبای جهانی
  • جایگزین کردن انرژی
  • هماهنگی زیرمجموعه‌های خود با دولت و تغییر قوانین و مقررات
  • توانایی اخذ کمک و پشتیبانی از دولت

 

شما می توانید جهت آشنایی بیشتر با مفهوم خوشه اقتصادی موضوعی ابن مقاله را به صورت کامل تر در پست ویرگول شرکت سرمایه گذاری تیهو مشاهده فرمایید.

نوشته شده توسط مهندس خسرو سلجوقی، کارآفرین اجتماعی و عضو هیئت مدیره مجموعه نادهی

به اشتراک بگذارید:

یادداشت های مرتبط

مقاله

خوشه اقتصادی موضوعی

در این مقاله با عنوان خوشه اقتصادی موضوعی قصد داریم تا به ساختار های بهره‌وری از منابع و تولید ثروت به خصوص در حوزه کشاورزی

بیشتر بخوانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

teehoo-farsi-pre-1-white

تیهو مسئولیت را در “کسب و کار” و قدرت را در “نوآوری” می داند. 

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

تماس با ما

آخرین مطالب را دریافت کنید

در خبرنامه هفتگی ما عضو شوید